Τα Άγραφα

Άγραφα VS Eλβετικές Άλπεις !
Τα βουνά των Αγράφων "βάζουν κάτω" το βασιλιά του χιονιού, τις ελβετικές Άλπεις!
Οι... Άλπεις στην Ελλάδα!

Όσοι είχαν την τύχη να αντικρίσουν έστω και μια φορά στη ζωή τους τις Άλπεις από τη θέση του επιβάτη σε ένα αεροσκάφος που υπερίπταται του μεγαλύτερου συστήματος οροσειρών της Ευρώπης, είναι βέβαιο ότι δε θα ξεχάσουν ποτέ την εικόνα αυτήν: ατέλειωτες κυματοειδείς κορυφογραμμές, που διαδέχονται χωρίς σταματημό η μια την άλλη, μια θάλασσα από βουνοκορφές ντυμένες στα λευκά, καθ' όλη σχεδόν τη διάρκεια του χρόνου, ένα εδαφικό ανάγλυφο επιβλητικό και μοναδικό.

Το αξέχαστο αυτό πανόραμα των Άλπεων μού ήρθε στο νου αμέσως μόλις είδα πρώτη φορά τη φωτογραφία που βλέπετε κι εσείς στο άρθρο που τώρα διαβάζετε. Συνειρμικά γεννήθηκε και ο τίτλος του άρθρου που μέσα σε ελάχιστο χρόνο είχα αρχίσει να συνθέτω στο μυαλό μου: 

Οι... Άλπεις (έστω και σε μικρογραφία) στην Ελλάδα!
Ποιες είναι, λοιπόν, αυτές οι... ελληνικές Άλπεις, όπως τουλάχιστον τις βάφτισα εγώ; Είναι τα αγέρωχα και περήφανα Ευρυτανικά Άγραφα, «Τα ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου (1877-1940), ακαδημαϊκού, ποιητή και πεζογράφου, που με το θρυλικό αναγνωστικό του δίδαξε τη δημοτική γλώσσα σε ολόκληρες γενιές Ελλήνων.
Το εντυπωσιακό ορεινό συγκρότημα (ψηλότερη κορυφή του, το Αβγό ή Ντελιδίμι, υψόμετρο 2.163) καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας Ευρυτανίας.

Ελατοσκέπαστες βουνοπλαγιές, ορεινοί όγκοι κατάφυτοι από βελανιδιές, καστανιές, καρυδιές, πεύκα και πλατάνια, εντυπωσιακά φαράγγια και κρυστάλλινα τρεχούμενα νερά συνθέτουν ένα φυσικό περιβάλλον σπάνιας ομορφιάς, που προσφέρεται κατεξοχήν για περιπατητικές διαδρομές.

Διάσπαρτα στο ορεινό συγκρότημα της Ρούμελης, χωριά όπως τα Άγραφα, τα Βραγγιανά, η Γρανίτσα, ιδιαίτερη πατρίδα του Ζαχαρία Παπαντωνίου, η Δάφνη, τα Επινιανά, τα Καμάρια, τα Κέδρα, η Μαυρομμάτα, ο Μάραθος, γενέτειρα (κατά την επικρατέστερη εκδοχή) του Κατσαντώνη, του ονομαστού κλέφτη, το Μοναστηράκι, λημέρι του Κατσαντώνη, η Πρασιά με το ξακουστό Κυπαρίσσι του Πατρο Κοσμά, το Τροβάτο και η Χρύσω προβάλλουν περήφανα, διατηρώντας το παραδοσιακό χρώμα τους.

Βαγγέλης Στεργιόπουλος
Πηγή: prasia online

Τα Άγραφα είναι ιστορική περιοχή και οροσειρά της κεντρικής Ελλάδας, η νότια απόληξη της Πίνδου. Καταλαμβάνουν όλο το βόρειο τμήμα του νομού Ευρυτανίας και το δυτικό του νομού Καρδίτσας και χωρίζονται σε Θεσσαλικά Άγραφα και Ευρυτανικά Άγραφα. 
Η φύση των Αγράφων έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις πλέον καθαρές περιοχές στον πλανήτη. Η ψηλότερη κορυφή τους είναι η Καράβα με υψόμετρο 2.184 μέτρα. Συνολικά τα Άγραφα έχουν 7 κορυφές με υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα. Αυτές είναι η Καράβα (2.184 μ.), το Ντελιδίμι (2.163 μ.), το Βουτσικάκι (2.154 μ.), η Φτέρη (2.128 μ.), η Λιάκουρα (2.043 μ.), η Μαράθια (2.042 μ.) και τα Καλύβια (2.018 μ.). Επίσης έχουν πολλές άλλες με υψόμετρο πάνω από 1.900 μέτρα.
Τα βουνά των Αγράφων είναι δασωμένα. Σε μεγάλο υψόμετρο κυριαρχεί το έλατο. Από τα Άγραφα πηγάζουν οι ποταμοί Ταυρωπός και Αγραφιώτης.

Ο ποταμός Αγγίτης

Ο Αγγίτης είναι ο σπουδαιότερος παραπόταμος του Στρυμόνα. Κατά τη διαδρομή του, μήκους 75 χλμ. ο ποταμός διασχίζει μέρος του νομού Δράμας και την επαρχία Φυλλίδας στο νομό Σερρών, στην Ανατολική Μακεδονία. Πηγές του ποταμού βρίσκονται τόσο στην πόλη της Δράμας (πηγές Αγ. Βαρβάρας), στα τενάγη των Φιλίππων αλλά και στο χωριό Αγγίτης Δράμας.

Στο ύψος του χωριού Συμβολή, ο Αγγίτης ποταμός ξεκινά μία δαιδαλώδη διαδρομή ανάμεσα σε κάθετους βράχους, σχηματίζοντας το ομώνυμο φαράγγι του Αγγίτη, στην Αλιστράτη Σερρών. Οι ντόπιοι το ονομάζουν Βράους. Με μήκος 15 χλμ. βρίσκεται ανάμεσα στα όρη Παγγαίο και Μενοίκιο και εκτείνεται από το χωριό Συμβολή μέχρι το Σταθμό Άγγιστας, όπου υπάρχει το Παλαιό Γεφύρι.

Από εκεί και αφού αφήσει πίσω του τη Λευκοθέα, ο ποταμός συνεχίζει ένα ήρεμο ταξίδι του, στις πεδιάδες της Φυλλίδας για να ενωθεί με το μεγάλο ποτάμι, τον Στρυμόνα.

Το φαράγγι είναι γνωστό και ως «Στενά Πέτρας» και «Διώρυγα». 

Σε τρία σημεία του φαραγγιού έχουν βρεθεί βραχογραφίες που παριστάνουν καμήλες, ελάφια, ιππείς που κρατούν τα ηνία των αλόγων και ακόντια, αλλά και αφηρημένα σχέδια. Εκτιμάται ότι οι βραχογραφίες αυτές είναι φτιαγμένες την εποχή του χαλκού. Πλούσια είναι η χλωρίδα και η πανίδα της περιοχής, ενώ με το πέρασμα των αιώνων έχουν δημιουργηθεί αρκετές σπηλιές και καμάρες κατά μήκος της χαράδρας. Τα τελευταία χρόνια στον ποταμό αναπτύσσονται αθλητικές δραστηριότητες όπως Rafting, κανό, καγιάκ κ.α.

Οι πηγές του ποταμού Αγγίτη στο ομώνυμο χωριό του νομού Δράμας, δημιουργούν ένα καλαίσθητο σπήλαιο, το σπήλαιο Αγγίτη (Μααράς). Είναι το μεγαλύτερο ποτάμιο σπήλαιο του κόσμου με μήκος 21 χιλιόμετρα και βρίσκεται στην Προσοτσάνη του νομού Δράμας. Ο πλούσιος διάκοσμός του περιλαμβάνει τεράστιους σταλακτίτες. Το σπήλαιο είναι επισκέψιμο σε μήκος 500 μέτρων.

Εντυπωσιακή είναι η έξοδος του ποταμού μέσα από το βουνό. Στον υπόγειο ποταμό του σπηλαίου καταλήγουν μεταξύ άλλων, τα νερά του λεκανοπεδίου του Κάτω Νευροκοπίου. Το σπήλαιο ανήκει στο δίκτυο σπηλαίων του φαραγγιού του ποταμού Αγγίτη μαζί με άλλα τέσσερα γνωστά σπήλαια, μεταξύ των οποίων και το φημισμένο Σπήλαιο Αλιστράτης.

Φωτογραφία Deyan Vasilev

Το σπήλαιο ονομάζεται και Μααρά, ονομασία η ετυμολογία της οποίας είναι είτε από τα αραβικά και σημαίνει μικρό σπήλαιο, είτε από τα εβραϊκά που σημαίνει νερό από το βουνό. Ένα πολύ μικρό κομμάτι του σπηλαίου στην έξοδο του ποταμού ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Στην περιοχή έχουν βρεθεί πολλά αρχαιολογικά ευρήματα καθώς και ένας χαυλιόδοντας από μαμούθ, που φυλάσσονται στο αρχαιολογικό μουσείο Δράμας. Στο σπήλαιο έχουν βρεθεί επίσης μοναδικά είδη ψαριών, όπως η μπριάνα και το τυλινάρι σε βάθη 6.500 μέτρων, καθώς και ένα μοναδικό είδος ημιδιάφανης πετροκαραβίδας σε βάθος 7.100 μέτρων, από την επιφάνεια του σπηλαίου. Έχει αναφερθεί επίσης η ύπαρξη διάφανων ψαριών.

 

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η φυσική ομορφιά του περιβάλλοντος χώρου του σπηλαίου. Η πλούσια βλάστηση, στις όχθες του ποταμού, που αποτελείται από πλατάνια, ιτιές, λεύκες κ.ά., δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να απολαύσουν μοναδικές στιγμές ηρεμίας και ξεκούρασης. Πλούσια είναι και η πανίδα της περιοχής-άγρια είδη, όπως καμποπέρδικες, πετροπέρδικες, αγιοπερίστερα, τρυγόνια, κότσυφες, μπεκάτσες κ.ά. Στα βράχια του φαραγγιού φωλιάζουν αρπακτικά πουλιά-γερακίνες, τσιχλογεράκια, βραχοκερκινέζια.

Φωτογραφία Philippos

Ο ποταμός Αγγίτης αναφέρεται ήδη τον 5ο π.Χ. αιώνα από τον Ηρόδοτο και αργότερα (τον 1ο μ. Χ. αιώνα) από τον Αππιανό, ο οποίος περιγράφει τις μάχες που έγιναν το 42 π.Χ. κοντά στους Φιλίππους, στη διάρκεια ρωμαϊκού εμφύλιου πολέμου. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Σφίγγα εμφανιζόταν κοντά στο φαράγγι του Αγγίτη ποταμού στην περιοχή του «Πετρωτό». Στα “Στενά Πέτρας” ή “Διώρυγα” όπως αλλιώς ονομάζεται το φαράγγι του Αγγίτη, βρισκόταν η πύλη του Άδη απ’ όπου ο Πλούτωνας πέρασε την Περσεφόνη στον δικό του κόσμο.

Φωτογραφία  Philippos

Πηγή φωτογραφίας

Πηγές 1 2 3 4

Πάτραι

Η Πάτρα (αρχαία ελληνικά: Πάτραι) είναι η πρωτεύουσα του Νομού Αχαΐας, της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και το μεγαλύτερο αστικό κέντρο και λιμένας της Πελοποννήσου. 

Η δημοτική ενότητα της Πάτρας, που αντιστοιχεί στην κυρίως πόλη, έχει πληθυσμό 168.034 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Ο νέος Δήμου Πατρέων, όπως προέκυψε από το Πρόγραμμα Καλλικράτης, έχει πληθυσμό 213.984 κατοίκους και αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Το πολεοδομικό συγκρότημα της Πάτρας είναι το τρίτο μεγαλύτερο σε πληθυσμό στην Ελλάδα μετά της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Η Πάτρα είναι το μεγαλύτερο οικονομικό, εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας. Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων χιλιετιών της ιστορίας της και ειδικότερα στη Ρωμαϊκή περίοδο, η Πάτρα αποτέλεσε κοσμοπολίτικο κέντρο της Μεσογείου, ενώ σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση είναι ο τόπος του μαρτυρίου του Αγίου Ανδρέα.

Στις 21 Μαρτίου 1821 η Πάτρα έγινε η πρώτη πόλη όπου κηρύχθηκε η Ελληνική επανάσταση από τον Δεσπότη Παλαιών Πατρών Γερμανό και τους προκρίτους της Αχαΐας οι οποίοι ξεκίνησαν να πολιορκούν το κάστρο της πόλης.

Αποκαλείται Πύλη της Ελλάδας προς τη Δύση, καθώς είναι διεθνές εμπορικό κέντρο, μεγάλο λιμάνι και κομβικό σημείο για το εμπόριο και την επικοινωνία με την Ιταλία και την Ευρωπαϊκή Δύση. Η πόλη διαθέτει δύο πανεπιστήμια (Το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο) και ένα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα και συνδεδεμένα με αυτά ερευνητικά ινστιτούτα, που την καθιστούν επιστημονικό κέντρο με σημαντικές επιδόσεις στην τεχνική εκπαίδευση.

Η υπερσύγχρονη γέφυρα Ρίου-Αντίρριου συνδέει το προάστιο της Πάτρας Ρίο με το Αντίρριο, ενώνοντας την Πελοπόννησο με τη Στερεά Ελλάδα. Επιπλέον, η πόλη καυχιέται για το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό, μεσογειακού τύπου καρναβάλι της, το περίφημο Πατρινό καρναβάλι, τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα του οποίου είναι τα σατιρικά άρματα και οι θεαματικοί χοροί και παρελάσεις. Η τοπική πολιτιστική σκηνή ξεχωρίζει στις θεατρικές και τις πλαστικές τέχνες και τη σύγχρονη αστική λογοτεχνία. Η πόλη της Πάτρας ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης του 2006.

Η Πάτρα βρίσκεται 216 χιλιόμετρα δυτικά της Αθήνας στα βόρεια παράλια της Πελοποννήσου, στους πρόποδες του Παναχαϊκού όρους και βρέχεται από τον Πατραϊκό κόλπο, ο οποίος στην ουσία είναι μια εγκόλπωση του Ιονίου πελάγους. Η περιοχή έχει ευχάριστο μεσογειακό κλίμα με σχετικά δροσερά, αλλά υγρά καλοκαίρια και πολύ ήπιους χειμώνες.

Η Πάτρα έχει μακρά παράδοση στα πολιτικά πράγματα της χώρας, έχοντας αναδείξει τον μεγαλύτερο αριθμό Πρωθυπουργών στην ελληνική ιστορία: η η οικογένεια Παπανδρέου (τρεις Πρωθυπουργοί, Γεώργιος, Ανδρέας, Γιώργος), ο Δημήτριος Γούναρης, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος και η οικογένεια Ζαΐμη είναι μερικά γνωστά παραδείγματα. Πατρινός είναι και ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος.

\

Πηγή: Treloi.eu

Αρκαδία: Μυγδαλιά Γορτυνίας

Μυγδαλιά Γορτυνίας: Η ιστορία, η αρχιτεκτονική, οι άνθρωποι
του ΧΡΗΣΤΟΥ Η. ΜΗΤΣΙΑ

Η Μυγδαλιά (ή Γλανιτσιά ή Σταυροκλήσι) βρίσκεται βορειοανατολικά του Δήμου Γορτυνίας, σε υψόμετρο 820 μ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 264 κατοίκους. Απέχει 67 χλμ. από την Τρίπολη και μπορεί κάποιος να την επισκεφθεί ακολουθώντας την παλιά Ε.Ο. Τρίπολης - Πάτρας (111) και στρίβοντας αριστερά στον επαρχιακό δρόμο Πράσινο – Δρακοβούνι – Κερπινή – Μυγδαλιά.

Στη Μυγδαλιά ανήκει ο οικισμός Παλαιόπυργος που απλώνεται βόρεια του χωριού σε υψόμετρο 560 μ. και έχει 50 κατοίκους. Κατά την απογραφή του 2011, η Μυγδαλιά είχε 111 κατοίκους και ο Παλαιόπυργος τρεις.

Οι ιστορικές ρίζες του χωριού είναι πολύ βαθιές. Μια πρώτη ιστορική αναφορά εντοπίζεται στο βιβλίο του Buchon για το πριγκιπάτο του Μορέως, στο οποίο αναφέρεται ότι, όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πελοπόννησο τον 13ο αιώνα, υπήρχε εκεί το «Ομαζερί του Βαλτεσινίκου» και το «Καζάλ της Γλανιτσιάς» (η λέξη Ομαζερί στην τουρκική γλώσσα σημαίνει «φέουδο»). Βέβαια, την περίοδο εκείνη, μπορεί να μην επρόκειτο για χωριό, αλλά για έναν απλό οικισμό, που μπορεί, όμως, να θεωρηθεί ως μια πρώτη μορφή οργανωμένης κοινωνικής δομής.

Όμως ο ιστορικός Ιερώνυμος Βογιατζής τοποθετεί τη πόλη Καλλία (στη θέση Αγία Παρασκευή) μια από τις τρεις πόλεις Καλλία, Δίποινα και Νώνακρης που έπειτα από χρόνια δημιούργησαν την Τρίπολη.

Σύμφωνα με την απογραφή Grimani (1700), είχε 22 οικογένειες με 77 κατοίκους. Επίσης, ιστορική αναφορά για τη συγκεκριμένη κοινότητα εντοπίζεται και σε Πατριαρχικό σιγίλιο του 1718 από τον Πατριάρχη Ιερεμία Γ’. Η ακριβής προέλευση του ονόματος Γλανιτσιά δεν έχει ακόμα εξακριβωθεί, αλλά φημολογείται ότι η προέλευσή του είναι Σλάβικη. Η αναφορά, όμως, της συγκεκριμένης ονομασίας εντοπίζεται σε ακόμα ένα ιστορικό έγγραφο, στο οποίο προσδιορίζεται ο φόρος της εποχής στα 1.619.34 γρόσια.

Το 1840, κατά τη διαδικασία δημιουργίας των Δήμων μετά την απελευθέρωση, η κοινότητα εντάσσεται στο Δήμο Κλείτορος με την ίδια ως έδρα, στον οποίο παρέμεινε έως και το 2010, χρονικό σημείο που μεταφέρθηκε στο Δήμο Γορτυνίας, με έδρα τη Δημητσάνα, στα πλαίσια του σχεδίου Καλλικράτη.

Στην απογραφή του 1928, καταγράφηκαν 876 κάτοικοι, ενώ στην απογραφή του 1951 καταγράφηκαν 845 κάτοικοι. Παρατηρείται, δηλαδή, πως για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα (23 ετών) ο πληθυσμός της κοινότητας παρέμεινε σχετικά σταθερός, με φθίνουσα, όμως, τάση που επιβεβαιώθηκε μετά την πλημμύρα και τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης του Λάδωνα, γεγονός που ώθησε τους κατοίκους στη μετάβασή τους στα μεγάλα αστικά κέντρα εφόσον η γεωργία αποτελούσε τη βασική τους ενασχόληση. Σήμερα, ο πληθυσμός του χωριού φτάνει τους 100 κατοίκους, με κύρια πεδία απασχόλησης τη γεωργία, τη μελισσοκομία και την κτηνοτροφία.

Η έδρα του δήμου Κλείτορος στην κοινότητα της Μυγδαλιάς στεγαζόταν στο κτήριο που κατασκεύασε με ατομικές δαπάνες ο ευεργέτης, αγωνιστής και πρώην Υπουργός Ευάγγελος Γιαννόπουλος.

Ιδιαίτερα, επίσης, αξιοθέατα είναι ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου του 1895, η πηγή Λιάσκοβα, η βρύση Παλιά Λιάσκοβα με την πέτρινη κορύτα, τα Κυκλώπεια τείχη και ο ναός της Αρτέμιδας στον οποίο, σύμφωνα με τη μυθολογία, είχε αφιερωθεί η κόρη του Λάδωνα, η νύμφη Δάφνη. Επίσης, στον οικισμό του Παλαιόπυργου, κοντά στο εκκλησάκι του Αγ. Γεωργίου, έχουν βρεθεί υπολείμματα Μεσαιωνικού πύργου.

Από τη Μυγδαλιά κατάγονταν μεγάλοι αγωνιστές του ΄21, όπως ο Κώστας Γ. Ρόζης και ο Κωνσταντίνος Πολυχρονόπουλος, καθώς και σπουδαίοι άνθρωποι των γραμμάτων.

ΚΕΡΠΙΝΗ - ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΚΑΛΥΒΙΑ

Η κοινότητα Κερπινή ή αλλιώς Μονάστρα βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του δήμου Γορτυνίας, σε υψόμετρο 920 μ.. Χτισμένη σε ένα μικρό ύψωμα, έχει 122 κατοίκους που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ απέχει 63 χιλ. από την Τρίπολη. Μπορεί κάποιος να την επισκεφθεί, ακολουθώντας την παλιά Ε.Ο. Τρίπολης Πάτρας (111) και στρίβοντας, έπειτα από λίγο, αριστερά στον επαρχιακό δρόμο Πράσινο – Δρακοβούνι – Κερπινή – Μυγδαλιά. Στην Κερπινή ανήκουν οι οικισμοί που απλώνονται στα βόρεια του χωριού, Άνω και Κάτω Καλύβια, σε υψόμετρο 620 μ. (7 κάτοικοι) και 500 μ. (15 κάτοικοι) αντίστοιχα. Στο οικισμό Κάτω Καλύβια υπήρχε και Δημοτικό Σχολείο.

Στη περιοχή της Κερπινής ο ιστορικός Ιερώνυμος Βογιατζής τοποθετεί τη πόλη Δίποινα ( στη θέση Αγία Παρασκευή ) μια από τις τρεις πόλεις Καλλία, Δίποινα και Νώνακρης που έπειτα από χρόνια δημιούργησαν τη Τρίπολη.

Προϋπήρξε ως οικισμός με 300 κατοίκους, ενώ με τη μορφή της κοινότητας ιδρύθηκε στις 24-8-1912 με Βασιλικό Διάταγμα. Την εποχή της Τουρκοκρατίας (1667-1715), είχε μεγάλη ανάπτυξη και το 1700 στην απογραφή Grimani το χωριό είχε 19 οικογένειες με 90 κατοίκους. Από τη δημιουργία των Δήμων, μετά την απελευθέρωση το 1840, έως το σχέδιο Καλλικράτη το 2010, ανήκε στο Δήμο Κλείτορος με έδρα τη Μυγδαλιά, όπου και μεταφέρθηκε στο Δήμο Γορτυνίας με έδρα την Δημητσάνα. Στην απογραφή του 1815 είχε 300 κατοίκους, το 1928 ο πληθυσμός της ήταν 378 κάτοικοι και στην απογραφή του 1951 ανήλθε στους 426 κατοίκους.

Με την είσοδό μας στην πλατεία, βλέπουμε την επιβλητική εκκλησία της Αγίας Τριάδας του 1869. Η εκκλησία είναι βασιλικού τύπου, ξεχωρίζει ο τρούλος της με το ξυλόγλυπτο τέμπλο, που είναι έργο τέχνης, ενώ το δάπεδό της είναι λιθόστρωτο με διάφορα σχέδια. Η εκκλησία είναι κατασκευασμένη στο σύνολό της με σκαλιστή δίχρωμη πέτρα. Άλλο ενδιαφέρον ιστορικό μνημείο είναι η εκκλησία του Αγίου Ταξιάρχη, δίπλα στην Κερπινή, μέσα σε μια σπηλιά, η οποία αποτέλεσε ένα από τα απόρθητα οχυρά των Ελλήνων στην Επανάσταση. Επίσης, ιδιαίτερης ομορφιάς και πολιτιστικής σημασίας, είναι τα εναπομείναντα μέρη από το μυκηναϊκό κάστρο, που υπήρχε στο λόφο του Αγ. Θανάση. Τέλος, βορειοδυτικά του χωριού, στα Κάτω Καλύβια υπάρχει η επιβλητική βρύση Μαυρομαντηλού. Στο κάμπο της Κερπινής υπάρχει το Κομμένο Γεφύρι άγνωστο πότε κατασκευάστηκε. Από την Κερπινή, κατάγονταν οι αγωνιστές του ΄21 Ευθ. Κωνσταντόπουλος, υποχιλίαρχος Δήμος Γιαννακόπουλος και Δ. Μόσχοβος.

ΔΡΑΚΟΒΟΥΝΙ

Το Δρακοβούνι είναι ένα μικρό χωριό που εντοπίζεται βορειοανατολικά του δήμου Γορτυνίας, σε υψόμετρο 770 μ., με 178 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Απέχει 62 χιλ. από την Τρίπολη και μπορεί κάποιος να το επισκεφθεί ακολουθώντας την παλιά Ε.Ο. Τρίπολης Πάτρας (111) και στρίβοντας, έπειτα από λίγο, αριστερά στον επαρχιακό δρόμο Πράσινο – Δρακοβούνι – Κερπινή – Μυγδαλιά.

Η ύπαρξη πολλών αρχαιολογικών ευρημάτων αποτελεί την καλύτερη απόδειξη για το ότι η ιστορία του χωριού χάνεται στα βάθη της αρχαιότητας. Παλιά, το Δρακοβούνι λεγόταν «Γλόγοβα». Πρόκειται για σλάβικη λέξη, που σημαίνει «Αφαλαρίδα», εξαιτίας του φυτού που υπάρχει στη περιοχή το οποίο έδωσε και τον ευρύτερο χαρακτηρισμό της περιοχής, όταν οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού ήταν νομάδες Σλάβων. Στη περιοχή της Γλόγοβας εικάζεται ( από τον ιστορικό Ιερώνυμο Βογιατζή ότι ήταν η αρχαία πόλη Νώνακρης (μια από τις τρεις πόλεις Καλλία, Δίποινα και Νώνακρης που έπειτα από χρόνια δημιούργησαν τη Τρίπολη).

Στην απογραφή Grimani το 1700, η Γλόγοβα είχε 16 οικογένειες με 64 κατοίκους. Το 1825, μετά την επέλαση του Ιμπραήμ, κάηκε ολοσχερώς, γεγονός που επαναλήφθηκε το 1944 από τους Γερμανούς.

Από τη δημιουργία των Δήμων μετά την απελευθέρωση το 1840 έως το σχέδιο Καλλικράτη το 2010, ανήκε στο Δήμο Κλείτορος με έδρα τη Μυγδαλιά (λίγα χρόνια ήταν και έδρα του δήμου πριν μεταφερθεί στο Βαλτεσινίκο και έπειτα στη Μυγδαλιά). Με βάση το νέο σχέδιο, μεταφέρθηκε στο Δήμο Γορτυνίας με έδρα την Δημητσάνα.

Στην απογραφή του 1928 ο πληθυσμός του ήταν 351 κάτοικοι ενώ στην απογραφή του 1951 ο πληθυσμός του ανήλθε στους 307 κατοίκους.

Το Δρακοβούνι έγινε διάσημο από τη μάχη των κατοίκων του και δυο ταγμάτων του ΕΛΑΣ εναντίων των Γερμανών στις 20-4-1944 στη θέση «Βέλικα» με απολογισμό 13 πατριώτες, 180 Γερμανούς νεκρούς και πολύ στρατιωτικό υλικό να έρχεται στα χέρια των ανταρτών. Σήμερα, το ηρώο που υπάρχει στη συγκεκριμένη θέση τιμά και θυμίζει τη μάχη εκείνης της ημέρας, συγκινώντας τους επισκέπτες για τον ηρωισμό που επέδειξαν οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής και του ΕΛΑΣ.

Λίγο έξω από το χωριό υπάρχει το κάστρο του Αγιολιά που επόπτευε τη άνω κοιλάδα του Λάδωνα

Από την πλευρά των αξιοθέατων, ιδιαίτερα αξιόλογα είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που χτίστηκε το 1840, ο Άγιος Νικόλας (κτισμένη από τον Νικόλα Κολοκοτρώνη όταν ήρθε από το πόλεμο στη Μικρά Ασία), το ανακαινισμένο ξωκλήσι του Αγίου Δημητρίου που χτίσθηκε επίσης το 1840 και ξεχωρίζει τον επισκέπτη για την υπέροχη θέα που έχει προς το φαράγγι του Θεόκτιστου και τέλος το μονότοξο πετρόχτιστο γεφύρι.

ΘΕΟΚΤΙΣΤΟ

Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 640 μ., βορειοανατολικά του δήμου Γορτυνίας και έχει 377 κατοίκους, που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, έχοντας μάλιστα αξιοσημείωτη παραγωγή, με χαρακτηριστική την λειτουργία τυροκομείων. Απέχει 56 χιλ. από την Τρίπολη και μπορεί κάποιος να το επισκεφθεί ακολουθώντας την παλιά Ε.Ο. Τρίπολης Πάτρας (111) και στρίβοντας, έπειτα από λίγο, αριστερά στον επαρχιακό δρόμο Θεόκτιστο – Δρακοβούνι - Μυγδαλιά.

Παλιά, το χωριό λεγόταν Τοπόριστα, ονομασία που διατηρήθηκε μέχρι το 1927. Το όνομα Τοπόριστα έχει σλάβικη προέλευση και σημαίνει «Τσεκούρι». Το πότε ακριβώς κατοικήθηκε το χωριό δεν είναι γνωστό, αλλά εικάζεται ότι κατοικήθηκε την εποχή της καθόδου των Σλάβων το 849 μ.Χ. και γι’ αυτό το λόγω ονομάστηκε Τοπόριστα. Οι Σλάβοι αφομοιώθηκαν από τους Έλληνες και η συγκεκριμένη ονομασία θυμίζει τη συνύπαρξή τους.

Το όνομα μία εκδοχή λέει από το Θεόκτιστο το πήρε από τον στρατηγό Θεόκτιστο που είχε στείλει η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, για να διώξει τους Σλάβους, το οποίο και κατάφερε. Άλλη εκδοχή ότι το πήρε από το γεφύρι Θεόκτιστο που βρίσκεσαι κάτω από το χωριό.

Το χωριό στην απογραφή Grimani το 1700, είχε 45 οικογένειες, με 164 κατοίκους. Την εποχή της Επανάστασης του ΄21, το χωριό συμμετείχε ενεργά στον αγώνα, με 50 κατοίκους να βρίσκονται στο πλευρό του καπετάνιου Πέτρου Σιούσιουρα και 50 κατοίκους στο πλευρό του καπετάνιου Πανάγου Οικονομόπουλου (Οικονόμου). Η συμμετοχή του χωριού ήταν ενεργή τόσο στον Μακεδονικό, στο Βαλκανικό και στον Μικρασιατικό πόλεμο, όσο και στον Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.

Από τη δημιουργία των Δήμων μετά την απελευθέρωση το 1840 έως το σχέδιο Καλλικράτη το 2010, ανήκε στο Δήμο Κλείτορος με έδρα για λίγα χρόνια το Θεόκτιστο και έπειτα τη Μυγδαλιά. Με βάση το νέο σχέδιο, μεταφέρθηκε στο Δήμο Γορτυνίας με έδρα την Δημητσάνα.

Στο χωριό υπήρχε ο Πύργος του Φραντζή από τη γνωστή οικογένεια, σκοπός της κατασκευής του οποίου ήταν ο έλεγχος της ευρύτερης περιοχής. Δίπλα από τον πύργο, ο Φραντζής έχτισε τον 14ο αιώνα την εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων, η οποία διατηρείται μέχρι σήμερα. Αντίθετα, από τον πύργο το μόνο απομεινάρι βρίσκεται στο υπόγειο ενός καινούριου σπιτιού που χτίστηκε στη θέση του.

Πρόκειται για μια στέρνα διαστάσεων 3,5 x 2 μ. και βάθος 1.5 μ. με επίχρισμα από κουρασάνι. Στο χωριό υπήρχαν, επίσης, τσαγκαράδικα, σιδηρουργεία, τυροκομεία, υδρόμυλος και παραδοσιακός αργαλειός.

Στην απογραφή του 1928, ο πληθυσμός του ήταν 630 κάτοικοι, ενώ στην απογραφή του 1951 είχε 611 κατοίκους. Όπως και τα άλλα χωριά άρχισαν να ερημώνουν εξαιτίας της μετανάστευσης που ακολούθησε το τέλος του εμφυλίου, έτσι και το Θεόκτιστο βρέθηκε στην τελευταία απογραφή να έχει 377 κατοίκους.

Όσον αφορά το πολιτιστικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει το χωριό, αξιοσημείωτος είναι ο ιερός ναός των Αγίων Θεοδώρων, που είναι χτισμένος πάνω στην παλιά Βυζαντινή εκκλησία, στη μνήμη του οποίου γίνεται μεγάλο πανηγύρι στις 15 Αυγούστου. Άλλες εκκλησίες είναι ο Άγιος Νεκτάριος, ο Άγιος Δημήτριος του 1913, ο Άγιος Κωνσταντίνος, ο Άγιος Αθανάσιος του 1890 και ο Άγιος Γεώργιος του 1897, με το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Αξιόλογες είναι, επίσης, οι παραδοσιακές πετρόχτιστες βρύσες, του με τα δροσερά νερά, όπως και η βρύση του Αγίου Γεωργίου. Το χωριό έχει ιατρείο, πνευματικό κέντρο και δημοτικό σχολείο, αποτελέσματα των ενεργειών των μεγάλων ευεργετών του χωριού, του Κωνσταντίνου και Αθηνόδωρου Δρακόπουλου.

Στο χωριό υπήρχε, επίσης, ο νερόμυλος των αδερφών Αγγελόπουλου στη θέση Κηποφωλιά, που λειτουργούσε μέχρι πριν λίγα χρόνια. Άλλος νερόμυλος ήταν αυτός του Ασκούνη, στα όρια Παγκρατίου, Καλαβρύτων και Τοπόριστας, 100 μ. κάτω από τον παλιό νερόμυλο, που ήταν 250 χρονών. Δίπλα από το χωριό, υπήρχε το Φράγκικο κάστρο του Αγιοληά του Θεόκτιστου, που ανήκε στην Βαρονία της Άκοβας. Η χρησιμότητα του κάστρου ήταν ο έλεγχος της περιοχής και η αρμονική συνύπαρξη με τα υπόλοιπα φέουδα. Το κάστρο χρησίμευσε, επίσης, την εποχή της επέλασης του Ιμπραήμ. Το μόνο που έχει μείνει πια από το κάστρο είναι τα ερείπια ενός από τους δύο πύργους του.

arcadiaportal.gr

Πηγή